Van alle zintuigen ontwikkelt het gehoor zich het vroegst. Lang voordat een baby een gezicht scherp kan zien, hoort, sorteert en onthoudt hij geluiden. Inzicht in deze ontwikkeling verandert de manier waarop we tegen hem praten en zijn geluidsomgeving inrichten.
Een oor dat al vóór de geboorte functioneert
Het slakkenhuis, het gehoororgaan, wordt in het tweede trimester van de zwangerschap functioneel. De foetus neemt dan lage tonen waar die via het weefsel van de moeder worden doorgegeven.
Hij hoort vooral ritmes: de hartslag, de ademhaling en de intonatie van de stem van zijn moeder. Hoge tonen worden daarentegen grotendeels door de vloeistof gefilterd.
Wat de pasgeborene al herkent
Bij de geboorte geeft de baby de voorkeur aan de stem van zijn moeder boven die van een onbekende. Hij onderscheidt ook de melodie van zijn moedertaal van die van een vreemde taal.
Deze voorkeur is niet onbeduidend. Ze betekent dat er al vóór de eerste levensdag meerdere weken auditief leren hebben plaatsgevonden.
Neonatale gehoorscreening
In Frankrijk wordt in de kraamkliniek een screening op aangeboren permanent gehoorverlies aangeboden. Het onderzoek is pijnloos, duurt enkele minuten en wordt meestal uitgevoerd terwijl de baby slaapt.
De belangrijkste ontwikkelingsfasen van 0 tot 3 jaar
Gehoor draait niet alleen om horen. De hersenen moeten leren om geluiden te lokaliseren, van elkaar te scheiden en te interpreteren.
Van de geboorte tot zes maanden
De pasgeborene schrikt van harde geluiden en wordt rustig van vertrouwde stemmen. Rond drie tot vier maanden draait hij zijn hoofd naar een geluidsbron die zich aan de zijkant bevindt.
Voor deze lokalisatie moet hij vergelijken wat elk oor hoort. Dit is een corticale berekening die de baby gedurende maanden verfijnt.
Van zes maanden tot één jaar
Het brabbelen verschijnt en krijgt structuur. De baby herhaalt lettergrepen, moduleert zijn stem en luistert naar de geluiden die hij zelf maakt.
Tegelijkertijd specialiseert zijn gehoor zich in de klanken van zijn taal. Geleidelijk wordt hij minder gevoelig voor fonetische contrasten die in zijn omgeving niet voorkomen.
Van één tot drie jaar
Het kind kan inmiddels een stem uit achtergrondgeluid isoleren, maar minder goed dan een volwassene. Een lawaaierige omgeving vraagt daarom een echte luisterinspanning van hem.
Hoe je deze ontwikkeling dagelijks kunt ondersteunen
Het gaat er niet om méér te stimuleren, maar om gerichter te stimuleren. Een drukke geluidsomgeving vermoeit de aandacht in plaats van die te voeden.
Praten, zingen, benoemen
De menselijke stem blijft het beste auditieve materiaal. Benoemen wat je doet, dezelfde kinderliedjes zingen en voorwerpen benoemen legt de verbinding tussen geluid en betekenis.
Dit bereidt rechtstreeks voor op de taalontwikkeling, die we uitgebreid bespreken in ons artikel over de taalontwikkeling van 0 tot 3 jaar.
Achtergrondgeluid zachter zetten
Een televisie die voortdurend aanstaat, overstemt stemmen en maakt het onderscheiden van geluiden moeilijker. Het achtergrondgeluid uitzetten tijdens momenten van interactie blijft een van de meest effectieve handelingen.
Afwisselen tussen verschillende geluidsmaterialen
Hout, stof en metaal klinken niet hetzelfde. Een speelplek op de grond stelt het kind in staat om deze geluiden zelf te maken en het effect ervan te observeren.
Dat is ook een van de voordelen van een speelkleed voor baby's: een stabiel oppervlak waarop het kind zelfstandig kan tikken, rollen en luisteren.
Een zintuig naast andere
Het gehoor werkt nooit alleen. Het werkt samen met het gezichtsvermogen en de tastzin om een samenhangend beeld van de wereld op te bouwen.
Een vraag over onze producten of het gebruik ervan? Op onze pagina met veelgestelde vragen vind je de antwoorden op de meest gestelde vragen.
