De perinatale sterfte in Frankrijk bedraagt 11,2 per 1.000 geboorten in 2024, volgens een studie die in juli 2026 is gepubliceerd door DREES, de statistiekdienst van het Franse ministerie van Volksgezondheid. Deze indicator omvat kinderen die vanaf 22 weken zwangerschap levenloos worden geboren en pasgeborenen die in hun eerste levensweek overlijden. Tussen 2014 en 2021 bleef hij stabiel rond 10,5 ‰, sinds 2022 stijgt hij licht.
Deze cijfers gaan over situaties die zeldzaam zijn, maar heel pijnlijk voor de gezinnen die ze meemaken. Ze dienen vooral om het perinatale gezondheidsbeleid bij te sturen: risicofactoren opsporen, regio's vergelijken en het effect van de zorg meten.
Wat is perinatale sterfte?
Perinatale sterfte telt twee onderdelen bij elkaar op. Het eerste is doodgeboorte, dat wil zeggen kinderen die vanaf 22 weken zwangerschap of vanaf 500 gram levenloos worden geboren. Het tweede is vroege neonatale sterfte: levend geboren kinderen die in hun eerste zeven dagen overlijden. Het totaal wordt berekend op alle geboorten, levend of niet.
Doodgeboorte valt zelf weer uiteen in twee delen. Spontane foetale sterfte treedt op zonder medisch ingrijpen. Zwangerschapsafbrekingen om medische redenen, in Frankrijk IMG genoemd, worden besloten bij een ernstige aandoening van de foetus. De gehanteerde grenzen verschillen per land en per organisatie: 22 weken in Frankrijk, 24 weken zonder medische zwangerschapsafbrekingen voor het Europese netwerk Euro-Peristat en 28 weken voor de WHO.
Niet te verwarren met zuigelingensterfte
Zuigelingensterfte telt de sterfgevallen van levend geboren kinderen vóór hun eerste verjaardag. Doodgeboren kinderen vallen daarbuiten. De twee indicatoren overlappen in de eerste levensweek, maar beantwoorden verschillende vragen. Over zuigelingensterfte lees je meer in ons artikel over zuigelingensterfte in Frankrijk.
De cijfers over perinatale sterfte in 2024
- 11,2 ‰ perinatale sterfte, oftewel 7.398 sterfgevallen op 661.822 geboorten.
- 9,2 ‰ doodgeboorte, 0,4 punt meer dan in 2023. Dit is 82% van de perinatale sterfgevallen.
- Waarvan 5,6 ‰ spontane foetale sterfte en 3,6 ‰ medische zwangerschapsafbrekingen.
- 2,0 ‰ vroege neonatale sterfte, oftewel 1.304 sterfgevallen in de eerste levensweek.
Het aantal sterfgevallen is sinds 2014 met 13,5% gedaald, maar het aantal geboorten daalde nog sneller, met 19,3%. Juist die verschuiving doet het cijfer stijgen. Bijna de helft van de vroege neonatale sterfgevallen gebeurt op de dag van de geboorte zelf: 46% in 2024, tegenover 54% in 2014.
DREES geeft aan dat de cijfers over 2024 voorlopig zijn. De verdeling tussen doodgeboorte en neonatale sterfte wordt definitief gemaakt aan de hand van de overlijdensakten van dat jaar.
Waarom stijgt de perinatale sterfte?
De studie wijst niet op één enkele oorzaak. Ze noemt verschillende factoren, waarvan geen enkele op zichzelf de recente stijging verklaart.
Vroeggeboorte, de belangrijkste risicofactor
In 2024 ging 84% van de perinatale sterfgevallen om geboorten vóór 37 weken, en de helft om geboorten vóór 28 weken. Bij te vroeg geboren kinderen ligt het cijfer op 125,7 ‰, tegenover 2,0 ‰ bij een voldragen zwangerschap. Het daalt heel snel naarmate de zwangerschapsduur toeneemt: 613 ‰ bij 24-25 weken, 198 ‰ bij 28-31 weken en 21 ‰ bij 35-36 weken.
Het groeiende aandeel zeer vroege geboorten weegt op de indicator. Zonder dat aandeel zou de perinatale sterfte in 2024 10,7 ‰ zijn geweest in plaats van 11,2 ‰. Meer over vroeggeboorte zelf lees je in ons artikel over vroeggeboorte in Frankrijk.
Meerlingen
Tweelingen en drielingen hebben een perinatale sterfte van 36,7 ‰, bijna vier keer zo hoog als bij eenlingen met 9,7 ‰. Hun aandeel is wel gedaald, van 3,5% van de geboorten in 2014 naar 3,1% in 2024. Die ontwikkeling drukt de indicator eerder omlaag.
De leeftijd van de moeder
Het risico volgt een U-curve. Het is het laagst tussen 30 en 34 jaar, met 9,9 ‰, en het hoogst aan beide uitersten: 18,1 ‰ onder de 20 jaar en 17,6 ‰ vanaf 40 jaar. Het aandeel moeders van 40 jaar en ouder steeg in tien jaar van 4,2% naar 5,6% van de geboorten. Volgens DREES verklaart die hogere leeftijd echter maar een heel klein deel van de stijging.
Duidelijke sociale en regionale verschillen
In het Europese deel van Frankrijk bereikt de perinatale sterfte 12,0 ‰ in de meest achtergestelde gemeenten, tegenover 9,5 ‰ in de meest welvarende. Dat verschil is sinds 2014 groter geworden. DREES benadrukt dat het waarschijnlijk nog groter zou zijn als het per persoon werd gemeten.
De Franse overzeese departementen en regio's hebben een cijfer van 17,6 ‰, ongeveer 60% hoger dan het Europese deel van Frankrijk met 10,8 ‰. Over de periode 2022-2024 lopen de regionale cijfers uiteen van 9,3 ‰ in Auvergne-Rhône-Alpes tot 21,0 ‰ in Guadeloupe. Île-de-France, de regio rond Parijs, is met 11,8 ‰ de zwaarst getroffen regio op het vasteland.
Hoe staat Frankrijk ervoor in Europa?
Een Europese vergelijking vraagt om dezelfde grens voor alle landen. Het netwerk Euro-Peristat telt foetale sterfte vanaf 24 weken, zonder medische zwangerschapsafbrekingen. Volgens die definitie stond Frankrijk in 2019 op de 16e plaats van 28 landen, aldus de cijfers die DREES aanhaalt. Engeland, Litouwen en Nederland zaten op een vergelijkbaar niveau. Zwitserland, Spanje, Italië en de Scandinavische landen deden het beter.
DREES concludeert dat de leeftijd van de moeders en de ongelijkheden maar een deel van de stijging verklaren. Ze volstaan evenmin om de positie van Frankrijk ten opzichte van vergelijkbare landen te verklaren.
Wat deze cijfers betekenen voor aanstaande ouders
Een landelijk cijfer voorspelt niet het risico van een individuele zwangerschap. De overgrote meerderheid van de begeleide zwangerschappen verloopt zonder ernstige complicaties. Deze gegevens onderstrepen vooral het belang van de zwangerschapscontroles, waarmee je een dreigende vroeggeboorte of een tweelingzwangerschap die extra opvolging nodig heeft vroeg kunt opsporen.
Ze werpen ook licht op het lopende debat over de organisatie van de kraamafdelingen in Frankrijk. Het missierapport dat in september 2026 is verschenen, doet daar voorstellen over, die we samenvatten in ons artikel over het perinataliteitsrapport 2026.
Voor ouders van een kind dat heel vroeg is geboren, loopt de opvolging nog lang door na het vertrek uit de neonatologie. Ons artikel over de gecorrigeerde leeftijd van een te vroeg geboren baby helpt je de ontwikkelingsstappen goed te lezen.
De beperkingen van de studie
- De gegevens komen uit ziekenhuisopnames, die iets minder geboorten registreren dan de burgerlijke stand, omdat thuisbevallingen ontbreken.
- Bij een levenloos geboren kind is alleen de zwangerschapsduur bij de bevalling bekend, niet altijd het moment van overlijden in de baarmoeder.
- Sociale verschillen worden gemeten op het niveau van de gemeente, niet van het gezin.
- De regionale cijfers zijn over drie jaar afgevlakt vanwege de kleine aantallen.
Een longitudinaal volgsysteem, Snoopi, dat DREES in september 2025 heeft opgezet samen met Inserm, het Franse nationale instituut voor medisch onderzoek, en het volksgezondheidsagentschap Santé publique France, moet vanaf 2027 nauwkeurigere indicatoren opleveren.
Om te onthouden
- De perinatale sterfte bedraagt 11,2 ‰ in 2024 en stijgt sinds 2022 licht.
- Doodgeboorte is goed voor 82% ervan, vroege neonatale sterfte voor 18%.
- Zeer vroege vroeggeboorte blijft de belangrijkste risicofactor, vóór meerlingen.
- De verschillen zijn groot tussen welvarende en achtergestelde gemeenten, en tussen het Europese deel van Frankrijk en de overzeese gebieden.
Bronnen
- DREES, Études et Résultats nr. 1378, “La part d'enfants nés sans vie ou décédés au cours des sept premiers jours de vie s'élève à 11 pour 1 000 naissances en 2024”, A. Vilain, J. Fresson, M. Perben, S. Wu, juli 2026.
- Euro-Peristat, European Perinatal Health Report 2015-2019, 2022 (aangehaald door DREES).
