Het Franse rapport geboortezorg 2026, met als titel ‘Pour une politique périnatale à la hauteur des enjeux’ (vrij vertaald: ‘Voor een geboortezorgbeleid dat opgewassen is tegen de uitdagingen’), werd in september 2026 overhandigd aan de Franse minister van Volksgezondheid. Het vertrekt van één cijfer: de zuigelingensterfte steeg van 3,5 per 1.000 levendgeborenen in 2011 naar 4,1 ‰ in 2024. De voorstellen raken aanstaande ouders rechtstreeks: begeleiding na de bevalling, de keuze van de kraamafdeling, borstvoeding en preventie van onverwachte zuigelingensterfte. Het gaat om aanbevelingen, nog niet om beslissingen.
Rapport geboortezorg 2026: waar komt dit document vandaan?
Op 5 februari 2026 gaf de Franse minister van Volksgezondheid vier gerenommeerde deskundigen een opdracht: een verloskundige, een gynaecoloog-obstetricus, een anesthesist-intensivist en een kinderarts. Hun opdrachtbrief vroeg om een ‘operationeel actieplan met concrete voorstellen voor het hele zorgtraject, van kinderwens tot kraamperiode’. De gestelde termijn was zes maanden.
Een eerste deel van de voorstellen werd bekendgemaakt in een persbericht van 8 juli 2026. Het eindrapport, gedateerd september 2026, is ondertekend door prof. Marie-Pierre Bonnet, prof. Elsa Kermorvant en prof. Loïc Sentilhes. Het vierde lid, verloskundige Eliette Bruneau, besloot op 18 september het rapport niet mee te ondertekenen. Zij vond dat er te veel passages zonder consensus waren, vooral over geboortecentra. Het rapport neemt haar afwijkende standpunten op in een bijlage.
Waarom baart de zuigelingensterfte zoveel zorgen?
Omdat Frankrijk een uitzondering vormt. Volgens het rapport stierven in 2024 bijna 2.700 kinderen vóór hun eerste verjaardag, ongeveer één op de 250 kinderen. De stijging concentreert zich in de neonatale periode: tussen de 1e en de 27e levensdag steeg het cijfer van 1,5 ‰ in 2011 naar 2,0 ‰ in 2024.
Het contrast met de buurlanden is duidelijk. In 2023 bedroeg de zuigelingensterfte 4,0 ‰ in Frankrijk tegenover 3,3 ‰ in de Europese Unie. Tussen 2011-2013 en 2021-2023 daalde ze in de grote meerderheid van de OESO-landen, terwijl Frankrijk tot de weinige landen behoort waar ze steeg. De definities en de verschillen tussen regio’s lees je in ons artikel over zuigelingensterfte in Frankrijk.
De missie weigert er één enkele oorzaak in te zien. Ze noemt de organisatie van de zorg, de personeelssituatie bij zorgverleners, preventie en sociale ongelijkheid. Ze stelt ook de vraag naar een ‘historische onderfinanciering’ van de geboortezorg en beveelt een ‘aanzienlijke’ versterking van de middelen aan.
De voorstellen die het dagelijks leven van ouders zouden veranderen
Het rapport telt enkele tientallen aanbevelingen, waarvan veel over de organisatie van ziekenhuizen gaan. De volgende raken gezinnen rechtstreeks, vóór en na de geboorte.
Begeleiding na de bevalling tot 42 dagen voor 100 % vergoed
Nu wordt de zorg in de kraamperiode de eerste 12 dagen na de bevalling voor 100 % vergoed, daarna voor 70 %. Alleen de nacontrole tussen de 6e en de 8e week blijft voor 100 % vergoed. De missie stelt voor de volledige vergoeding uit te breiden naar alle consulten tot 42 dagen. Ze wijst op hoe vaak er in deze periode complicaties optreden: infecties, bloedingen, trombose en problemen met borstvoeding.
Ze beveelt ook aan de continuïteit van de zorg thuis al tijdens het verblijf op de kraamafdeling te organiseren. Dit punt sluit aan bij de vraag van vroeg ontslag, die we behandelen in ons artikel over de verblijfsduur op de kraamafdeling. Een nieuwe versie van PRADO, het programma voor terugkeer naar huis van de Assurance Maladie (de Franse wettelijke ziektekostenverzekering), zou zich richten op de meest geïsoleerde of kwetsbare moeders.
Een vaste verloskundige en een toegankelijker prenataal gesprek
De missie wil de regeling van de vaste verloskundige duidelijker maken, die een traject ‘zonder breuken en zonder overlap’ moet garanderen. Ze wil ook het vroege prenatale gesprek meer richten op het opsporen van kwetsbaarheden. Voor de meest kwetsbare vrouwen zou het thuis of via videoconsult kunnen plaatsvinden. De cijfers over het gebruik van dit gesprek staan in ons artikel over het vroege prenatale gesprek.
De kraamafdeling kiezen met openbare indicatoren
Het rapport stelt voor voor elke kraamafdeling indicatoren over activiteit, kwaliteit en veiligheid openbaar te maken. Het uitgesproken doel is vrouwen in staat te stellen ‘hun ziekenhuis in volledige transparantie te kiezen’. Het beveelt ook aan het geboorteplan algemeen in te voeren, voorgesteld als een middel voor dialoog tussen het koppel en het team.
Het principe ‘nul scheiding’
De missie vraagt het principe ‘nul scheiding’ tussen moeder en pasgeborene in de toekomstige regelgeving op te nemen. Het zou gelden in de verloskamer, de operatiekamer, de verkoeverkamer, op de neonatologie en tijdens transport. Ze wil ook het model van ouders als partners in de zorg op de neonatologie versterken. Is je baby te vroeg geboren? Ons artikel over de gecorrigeerde leeftijd van een premature baby legt uit hoe je daarna zijn ontwikkeling volgt.
Wat stelt het rapport voor rond borstvoeding en de pasgeborene?
Voor borstvoeding neemt de missie de doelen over van de Haut Conseil de la santé publique (de Franse Hoge Raad voor de volksgezondheid). Ze mikt op 85 % van de kinderen die bij de geboorte borstvoeding krijgen en minstens 75 % met uitsluitend borstvoeding bij de geboorte. Ze stelt voor de mediane duur van uitsluitende borstvoeding te verhogen van 6 naar 8 weken. Het doel is ook dat minstens 40 % van de kinderen op twee maanden uitsluitend of overwegend borstvoeding krijgt. Het rapport benadrukt dat de beslissing van elke vrouw gerespecteerd moet worden. De huidige cijfers staan in ons artikel over borstvoeding in Frankrijk.
Over onverwachte zuigelingensterfte herinnert het rapport eraan dat dit nog altijd de belangrijkste omstandigheid van overlijden is tussen 1 maand en 1 jaar. Het treft elk jaar 250 tot 350 zuigelingen, met een piek tussen 2 en 4 maanden. De missie acht het in de helft van de gevallen vermijdbaar en vraagt de nationale campagnes te versterken. De belangrijkste risicofactor blijft een onveilige slaapomgeving, vooral slapen op de buik: de regels zetten we op een rij in ons artikel over veilig slapen voor baby’s.
Wat het rapport zegt over kraamafdelingen en de PMI
De sluiting van kraamafdelingen is een van de gevoeligste kwesties. De missie legt geen minimumaantal bevallingen vast. Ze stelt voor ‘uit de impasse te komen’ met een nationaal referentiekader met meerdere criteria, transparant en openbaar, gebaseerd op regionale analyses die eveneens gepubliceerd worden. Dit kader zou de regionale gezondheidsagentschappen (agences régionales de santé) bij hun beslissingen leiden.
Wanneer een kraamafdeling stopt met bevallingen, kan ze een geboortezorgcentrum in de buurt worden. Het rapport wil de taken van deze centra uitbreiden: zwangerschapscontroles, preventie, screening, vaccinatie en begeleiding na de geboorte. Het stelt ook voor meer verblijfsmogelijkheden te creëren in de buurt van de kraamafdeling aan het einde van de zwangerschap, voor het kind en de partner. Deze regeling richt zich op vrouwen die meer dan 45 minuten rijden verderop wonen.
Nog een symbolisch voorstel: gezinnen laten kiezen wat de officiële geboorteplaats van hun kind wordt. Dat zou de gemeente van het begeleidende centrum zijn, de woonplaats of de gemeente van de bevalling. De werkelijke plaats van de geboorte zou niet veranderen.
Wat de PMI betreft (protection maternelle et infantile, de Franse dienst voor moeder- en kindzorg), wil het rapport de diensten opnieuw richten op preventie en de zorg voor kwetsbare situaties. Hoe een afspraak daar vandaag verloopt, lees je in ons artikel over de eerste afspraak bij de PMI.
Wat nog beslist moet worden
Een missierapport is niet bindend. Verschillende voorstellen vereisen een decreet, een wet of een begrotingsbeslissing, met name de vergoeding van 100 % tot 42 dagen. De tekst beveelt eerst aan de verouderd geachte geboortezorgdecreten van 1998 te herzien en opnieuw een nationaal sturingsorgaan op te richten.
Sommige vervolgstappen hangen af van ander werk. De Haute Autorité de santé (HAS, de Franse autoriteit voor kwaliteit in de zorg) onderzoekt de personeelsnormen in de verloskunde en de neonatologie, met conclusies die eind 2026 verwacht worden. Voor ouders verandert er op dit moment dus niets. De huidige rechten blijven die van de Assurance Maladie en het bestaande zorgtraject.
Samengevat
- Het rapport geboortezorg 2026 werd in september 2026 aan de Franse minister van Volksgezondheid overhandigd, zonder de handtekening van een van de vier leden.
- Het vertrekt van een stijging van de zuigelingensterfte, van 3,5 ‰ in 2011 naar 4,1 ‰ in 2024, geconcentreerd in de eerste levensmaand.
- Voor gezinnen stelt het een kraamperiode voor die tot 42 dagen voor 100 % vergoed wordt, en openbare indicatoren per kraamafdeling.
- Het vraagt ook het principe ‘nul scheiding’ en sterkere campagnes tegen onverwachte zuigelingensterfte.
- Het gaat om aanbevelingen: geen enkele is van toepassing zolang een tekst ze niet invoert.
Bronnen
- Bonnet M.-P., Kermorvant E., Sentilhes L., ‘Pour une politique périnatale à la hauteur des enjeux. Changer de cadre, changer de modèle pour les femmes, les nouveau-nés et leurs familles’, missierapport overhandigd aan het Franse ministerie van Volksgezondheid, september 2026 (sante.gouv.fr).
- Haut Conseil de la santé publique, doelen voor borstvoeding overgenomen door het rapport (advies van 2024).
- Maruthappu M. e.a., studie over overheidsuitgaven voor gezondheid en moedersterfte in 24 landen van de Europese Unie, BJOG, 2015, geciteerd in het rapport.
