Vroege interventie bij autisme is in Frankrijk nu de officiële lijn: op 12 februari 2026 publiceerde de Franse gezondheidsautoriteit Haute Autorité de santé (HAS) haar aanbevelingen “Trouble du spectre de l'autisme : interventions et parcours de vie du nourrisson, de l'enfant et de l'adolescent” (autismespectrumstoornis: interventies en levensloop van zuigeling, kind en adolescent). Ze vragen om al bij de eerste vragen met interventies te beginnen, soms vóór 18 maanden, zonder op een formele diagnose te wachten, en de ouders bij elke stap te betrekken. Ook noemen ze, wat zelden gebeurt, de methoden die ze afwijzen.
Deze tekst actualiseert de aanbevelingen van HAS en ANESM uit 2012. Hij gaat over kinderen en jongeren tot 20 jaar en is bedoeld voor professionals in de gezondheidszorg, de zorg en welzijn en het onderwijs. Hier halen we eruit wat telt voor ouders van een jong kind.
Wat de HAS op 12 februari 2026 publiceerde
De aanbeveling werd op 8 januari 2026 goedgekeurd door het College van de HAS en op 12 februari op een persconferentie gepresenteerd. Ze gaat vergezeld van een overzicht met 25 kernboodschappen en een webinar voor professionals op 31 maart 2026. De werkgroep werd geleid door prof. Amaria Baghdadli, kinderpsychiater, en Sophie Biette, moeder van een jonge autistische vrouw. Dat is een verschil met 2012, toen twee professionals de leiding hadden.
Het document past in een reeks overheidsbeleid: drie autismeplannen van 2005 tot 2017, daarna twee nationale strategieën voor neurologische ontwikkelingsstoornissen, 2018-2022 en 2023-2027. Vroegsignalering was in 2018 al het onderwerp van een aparte aanbeveling, die we bespreken in ons artikel over het signaleren van neurologische ontwikkelingsstoornissen vóór 3 jaar. De tekst van 2026 gaat over wat er na de signalering gebeurt.
Waarom vroege interventie bij autisme al bij de eerste signalen?
Omdat de hersenen zich in de eerste jaren het snelst reorganiseren als reactie op ervaringen, en omdat de vaardigheden in communicatie op elkaar voortbouwen. De HAS vraagt daarom dat interventies “zo vroeg mogelijk, al bij de eerste diagnostische vragen” beginnen, soms vóór 18 maanden. Wachten op de bevestiging van de diagnose voordat je iets doet, wordt voorgesteld als een gemiste kans.
Het is wel zaak nuchter te blijven over wat dat betekent. Vroege interventie verbetert het ontwikkelingsverloop: daarover zijn professionals het eens. Ze “geneest” autisme niet, en hoe groot het effect is, verschilt sterk van kind tot kind. De HAS benadrukt dat de eerste stap een diagnostisch en functioneel onderzoek blijft, op basis waarvan een persoonlijk plan wordt opgesteld.
Welke interventies beveelt de HAS aan?
Zogeheten ontwikkelingsgerichte en gedragsgerichte interventies, afgestemd op de behoeften van het kind en bijgesteld naarmate het groeit. Ze richten zich op zes gebieden: communicatie, taal, sociale vaardigheden, zelfstandigheid, zintuiglijke verwerking en motoriek. Elk plan bevat een onderdeel over communicatie, waar nodig met ondersteunde communicatie via pictogrammen, gebaren of digitale hulpmiddelen.
Twee principes lopen door de tekst. Ten eerste bestaat er geen standaardoplossing: de juiste interventie is die welke past bij dit kind, op dit moment, uitgevoerd door professionals die in goede praktijken zijn opgeleid. Ten tweede is de evaluatie doorlopend: minstens één keer per jaar worden de effecten van de interventies en hoe aanvaardbaar ze zijn samen met de ouders opnieuw bekeken, en wordt het plan bijgesteld.
De HAS legt de nadruk op coördinatie. Professionals moeten als netwerk rond het gezin samenwerken, en teleconsultatie tussen specialisten en digitale hulpmiddelen kunnen de begeleiding ondersteunen, met respect voor toestemming. Voor kinderen onder de 7 jaar loopt dit traject in Frankrijk via de coördinatie- en oriëntatieplatforms, die we beschrijven in ons artikel over vroegsignalering.
De rol van ouders, centraal in de tekst
Interventies via de ouders, dus interventies die het gezin met steun van professionals in het dagelijks leven toepast, behoren volgens de vertegenwoordigers van gezinnen die aan het werk meededen tot de meest effectieve. De HAS vraagt de “ervaringsdeskundigheid” van ouders te erkennen, rekening te houden met de eigen manier van functioneren van elk gezin en ondersteuning en ouderbegeleiding aan te bieden op basis van gevalideerde praktijken.
Concreet betekent dit dat de therapiesessies niet de enige interventie zijn: wat er tussen twee afspraken gebeurt, telt net zo zwaar. Een ouder die heeft geleerd gedeelde aandacht, nadoen of om de beurt praten te stimuleren, zet het werk van de professionals voort in het dagelijks leven. Onze artikelen over nadoen bij baby’s en over wijzen met de vinger beschrijven twee van die vaardigheden bij alle kinderen.
Wat de HAS uitdrukkelijk afwijst
De tekst noemt drie niet aanbevolen benaderingen: psychoanalyse, packing en neurofeedback. Ze worden afgewezen omdat bewijs ontbreekt of onvoldoende is, of omdat is aangetoond dat ze niet werken. De HAS verantwoordt deze ongewone duidelijkheid met de grote verschillen in praktijk die ze ziet en met de noodzaak om geen tijd van kinderen te verliezen. Haar voorzitter pleitte ervoor dat sommige van deze aanbevelingen juridisch bindend worden.
Over medicijnen herinnert de HAS eraan dat er geen specifieke behandeling voor autisme bestaat. Psychofarmaca zijn niet standaard; elk voorschrift moet worden voorafgegaan door onderzoek en informatie aan het gezin, en daarna regelmatig worden opgevolgd. Bijkomende aandoeningen, zoals epilepsie, aandachtsstoornis en slaapproblemen, vallen onder eigen aanbevelingen. Ongeveer 15% van de mensen met autisme heeft specifieke en blijvende behoeften, en de tekst gaat in op het voorkomen van probleemgedrag.
Bij de presentatie benadrukte de voorzitter van de betrokken commissie dat er geen bewijs is voor een verband tussen autisme en vaccins, het gebruik van paracetamol tijdens de zwangerschap of schermgebruik. Die beweringen, die in sommige publieke uitspraken worden herhaald, berusten op geen enkel gevalideerd gegeven.
Wat doe je als je vragen hebt over je peuter?
De tekst van 2026 beschrijft geen alarmsignalen; die horen bij de aanbeveling van 2018. Bij een kind onder de 2 jaar zijn de klassieke aandachtspunten: niet reageren op de eigen naam, niet wijzen, weinig gedeelde blik, niet nadoen en een taalachterstand. Geen van deze signalen is een diagnose, en veel kinderen die er een van vertonen, ontwikkelen zich zonder stoornis. Ons artikel over de leeftijd waarop een baby op zijn naam reageert geeft de gebruikelijke richtpunten.
De aanpak blijft dezelfde: bespreek het met de arts die je kind volgt, zonder op de volgende afspraak te wachten. In Frankrijk kan de arts doorverwijzen naar het coördinatieplatform van het departement, dat onderzoek en eerste interventies organiseert zonder op de diagnose te wachten, zoals de aanbeveling van 2026 vraagt. Sessies psychomotoriek, ergotherapie of psychologie die in dat kader worden voorgeschreven, worden vergoed via een forfait (vast bedrag) voor vroege interventie.
Een kind dat laat praat maar kijkt, wijst, nadoet en met anderen speelt, loopt meestal gewoon wat achter. Onze artikelen over de taalontwikkeling van 0 tot 3 jaar en over de leeftijd waarop een baby met andere kinderen speelt helpen deze richtpunten te plaatsen.
Wat deze tekst verandert, en wat niet
Hij verandert de professionele norm: teams beschikken over een geactualiseerd kader dat vroege ontwikkelingsgerichte en gedragsgerichte interventies voorop stelt, ouders betrekt en praktijken afwijst die nog steeds voorkomen. Op zichzelf verandert hij het zorgaanbod niet: wachttijden voor de platforms, regionale ongelijkheid en een tekort aan opgeleide professionals worden nog steeds aangekaart door de verenigingen en vakmedia die op de publicatie reageerden. De HAS zelf heeft niet de macht om daar iets aan te doen.
Voor ouders is de nuttige boodschap tweeledig. Zorgen spreek je vroeg uit, en een interventie kan vóór de diagnose beginnen. En een methode die veel belooft zonder bewijs is geen neutrale keuze: ze kost tijd die je kind niet terugkrijgt.
Wat je moet onthouden
Sinds februari 2026 beveelt de HAS vroege interventie aan bij een vermoeden van autisme, al bij de eerste signalen en soms vóór 18 maanden, zonder op de diagnose te wachten. De interventies zijn ontwikkelingsgericht en gedragsgericht, persoonlijk, worden elk jaar met de ouders geëvalueerd en in een netwerk gecoördineerd. Psychoanalyse, packing en neurofeedback worden afgewezen. Er is geen verband aangetoond tussen autisme en vaccins, paracetamol of schermen.
Opmerking over de bronnen
De pagina’s van de HAS waren op de dag van publicatie van dit artikel niet bereikbaar vanuit onze redactieomgeving. De inhoud van de aanbeveling is gelezen via drie overeenstemmende vakverslagen, die hieronder worden vermeld. De formuleringen tussen aanhalingstekens komen daaruit. De volledige tekst en het overzicht met de 25 kernboodschappen zijn te raadplegen op has-sante.fr.
Bronnen
- Haute Autorité de santé, “Trouble du spectre de l'autisme : interventions et parcours de vie du nourrisson, de l'enfant et de l'adolescent”, richtlijn goedgekeurd op 8 januari 2026, gepubliceerd op 12 februari 2026.
- Vidal, “Autisme : la HAS recommande des interventions développementales et comportementales précoces”, op basis van een bericht van APMnews van 12 februari 2026, gepubliceerd op 16 februari 2026.
- Weka, “Autisme : de nouvelles recommandations de la HAS pour le nourrisson, l'enfant et l'adolescent”, 27 februari 2026.
- Caducée, “Autisme : la HAS écarte la psychanalyse et renforce le cap des interventions précoces”, februari 2026.
- Ordre national des pharmaciens, “Autisme : les nouvelles recommandations pour le nourrisson, l'enfant et l'adolescent”, februari 2026.
