Microplastics en de babyfles: wat meten de onderzoeken werkelijk?
Een in 2020 gepubliceerde studie mat tot 16,2 miljoen microplasticdeeltjes per liter die tijdens de bereiding van zuigelingenvoeding vrijkwamen uit polypropyleenflessen. De Europese gezondheidsautoriteiten hebben daarom nog geen bewezen risico vastgesteld, bij gebrek aan voldoende gegevens. Het onderwerp is dus wat de blootstelling betreft gedocumenteerd, maar niet wat de effecten betreft.
Dit verschil tussen een spectaculaire meting en een risicobeoordeling die nog openstaat, verdient uitleg. Dat is wat dit artikel doet, met cijfers en bronnen ter onderbouwing.
Wat het in Nature Food gepubliceerde onderzoek heeft aangetoond
Hoge aantallen, verkregen onder specifieke omstandigheden
Het onderzoek werd op 19 oktober 2020 gepubliceerd in het tijdschrift Nature Food. Het betrof flessen van polypropyleen, de meest gebruikte kunststof voor dit type verpakking.
De onderzoekers volgden het internationaal aanbevolen bereidingsprotocol: sterilisatie van de fles, gevolgd door het aanmaken van de melk met heet water.
De gemeten afgifte liep op tot 16,2 miljoen deeltjes per liter. Sterilisatie en blootstelling aan water met een hoge temperatuur verhoogden deze afgifte aanzienlijk.
Op basis van deze metingen schatten de auteurs de dagelijkse blootstelling van zuigelingen in 48 regio's wereldwijd. De verkregen waarden variëren van 14 600 tot 4 550 000 deeltjes per persoon per dag.
Wat de studie niet zegt
De auteurs waren hierover expliciet. Zij concluderen dat het dringend noodzakelijk is te beoordelen of blootstelling aan deze niveaus een risico vormt voor de gezondheid van zuigelingen.
Met andere woorden: de studie kwantificeert een blootstelling. Zij toont geen gezondheidseffect aan en beweert dat ook niet te doen.
Dit onderscheid is essentieel. De bewering « er zijn deeltjes aanwezig » verwarren met « deze deeltjes zijn schadelijk » betekent dat een volledige stap in de wetenschappelijke redenering wordt overgeslagen.
Hoe staat het met de gezondheidsautoriteiten?
De EFSA heeft niet geconcludeerd
De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid geeft aan nog geen volledige risicobeoordeling van microplastics en nanoplastics in voeding te hebben afgerond. Zij verduidelijkt dat zij zich in dit stadium niet kan uitspreken over mogelijke gezondheidseffecten.
Een verklaring uit juni 2016 wees al op aanzienlijke onzekerheden en het ontbreken van gestandaardiseerde methoden om deze deeltjes te detecteren en te kwantificeren. Onderzoek dat in augustus 2021 werd gepubliceerd, bevestigde grote kennislacunes.
Het Europees Parlement heeft om een wetenschappelijk advies gevraagd. De deadline daarvoor is eind 2027.
Een literatuuronderzoek dat op 21 oktober 2025 door de EFSA is gepubliceerd, brengt een belangrijke nuance aan. Daaruit blijkt dat deze deeltjes inderdaad migreren vanuit verpakkingen en gebruiksvoorwerpen, maar op niveaus die aanzienlijk lager liggen dan sommige eerdere studies suggereerden.
Geen officieel toezicht
Er bestaat momenteel geen Europees toezichtssysteem voor microplastics in voeding. Dit gebrek verklaart gedeeltelijk de schaarste aan praktijkgegevens.
De norm ISO 16094-2, gepubliceerd in 2025, definieert microplastics als deeltjes waarvan de grootste afmeting tussen 1 micrometer en 5 millimeter ligt. Het feit dat deze definitie pas recent is vastgesteld, geeft aan hoezeer dit onderzoeksgebied nog in ontwikkeling is.
Nanoplastics vormen een afzonderlijk aandachtspunt. Omdat ze moeilijker te detecteren en mogelijk beter biologisch beschikbaar zijn, zijn er bijzonder weinig gegevens over.
Waarom de cijfers zo sterk verschillen per bron
Algemene schattingen van blootstelling via voeding spreken, afhankelijk van het land, over 28 tot 502 microplastics per persoon per dag. Het verschil met de miljoenen deeltjes die in flesjes zijn gemeten, lijkt moeilijk te begrijpen.
Dat wordt verklaard door de methoden. Algemene schattingen hebben betrekking op uiteenlopende voedingsmiddelen, met detectiedrempels en deeltjesgroottes die verschillen van die welke in het onderzoek naar flesjes zijn gehanteerd.
Daar komt het ontbreken van een gestandaardiseerde analysemethode bij. Twee laboratoria die hetzelfde monster onderzoeken, kunnen tot verschillende ordegroottes komen.
Dat is precies wat de autoriteiten benadrukken: de gegevens zijn nog te fragmentarisch om de werkelijke blootstelling vast te stellen en die in verband te brengen met toxicologische drempelwaarden.
Moet u stoppen met het gebruik van een plastic flesje?
Geen enkele gezondheidsautoriteit raadt dit momenteel aan. Polypropyleen is nog steeds toegestaan voor contact met levensmiddelen en het gebruik ervan wordt op regelgevingsgebied niet ter discussie gesteld.
Een glazen flesje vormt een alternatief zonder het vrijkomen van plasticdeeltjes. Daar staat tegenover dat het kan breken en zwaarder is; afhankelijk van uw gebruik moet u die factoren tegen elkaar afwegen.
Er bestaat een reëel risico op overreactie. Het afzien van correct bereid zuigelingenvoeding of het aanpassen van de verdunningen stelt het kind bloot aan voedingsrisico's die al lange tijd gedocumenteerd zijn.
De bereiding van een flesje valt onder nauwkeurige voorschriften, met name wat betreft het gebruikte water. We hebben deze uiteengezet in welk water voor het flesje.
Handelingen die het vrijkomen van deeltjes beperken
De metingen uit het onderzoek wijzen zelf op de aangrijpingspunten, aangezien hitte de bepalende factor is.
Bereid de melk in een niet-plastic recipiënt en giet haar pas over wanneer de temperatuur is gedaald. Dit is de handeling die het meest rechtstreeks ingrijpt op het vastgestelde mechanisme.
Spoel de babyfles na het steriliseren met afgekoeld water, in plaats van hem onmiddellijk met zeer heet water te vullen.
Schud een met gloeiendhete vloeistof gevulde plastic babyfles niet krachtig. Mechanische beweging bij hoge temperatuur bevordert het loskomen van deeltjes.
Vervang tot slot babyflessen die zichtbaar bekrast of troebel zijn geworden. Een aangetast oppervlak geeft meer deeltjes af dan een intact oppervlak.
Wat dit dossier zegt over de keuze van materialen
Het mechanisme in kwestie is niet specifiek voor babyflessen. Het betreft de veroudering van plastics die worden blootgesteld aan hitte, wrijving en tijd.
Dit is een concreet argument voor duurzame uitrusting van stabiele materialen, die je één keer koopt in plaats van elk jaar te vervangen. Deze benadering sluit aan bij wat we uiteenzetten over materialen en de veiligheid van schuimmatten.
Hetzelfde geldt voor certificeringen. Hoe je echte vereisten herkent, wordt uitgelegd in onze gids over CE-, REACH-, EN 71- en OEKO-TEX-certificeringen.
Een productinformatieblad kunnen lezen blijft de nuttigste vaardigheid. De methode wordt beschreven in hoe je een technische fiche leest.
Deze eis voor het materiaal vormt de basis van onze aanpak, die wordt toegelicht op de pagina over ons.
Bronnen
- Li D. et al., ‘Microplastic release from the degradation of polypropylene feeding bottles during infant formula preparation’, Nature Food, 19 oktober 2020.
- Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA), themapagina ‘Microplastics and nanoplastics in food’, geraadpleegd in september 2026.
- EFSA, ‘Literature review on micro- and nanoplastic release from food contact materials during their use’, 21 oktober 2025.
- EFSA, verklaring over micro- en nanoplastics in voeding, 23 juni 2016, en verslagen van het wetenschappelijke symposium nr. 25, 31 augustus 2021.
- Platform voor monitoring van de voedselketen, ‘Microplastics in voeding’, 5 februari 2026.
- ISO-norm 16094-2, 2025, definitie van microplastics.
