Voor de achternaam van je baby hebben ouders in Frankrijk de keuze: de naam van de vader, die van de moeder, of hun twee namen samen in de volgorde die zij bepalen. Die keuze maak je via een gezamenlijke verklaring die bij de geboorteaangifte in het gemeentehuis wordt ingediend. Zonder verklaring beslist de wet in hun plaats, en de keuze voor het eerste kind geldt ook voor de volgende kinderen.
De beslissing lijkt eenvoudig, maar ze geldt voor alle broers en zussen en wordt maar één keer genomen. Dit artikel zet de regels op een rij uit het officiële informatieblad van Service-Public.fr (het officiële overheidsportaal van Frankrijk), gecontroleerd op 6 augustus 2026, en geeft je een manier om er vóór de geboorte rustig over te praten.
Welke achternaam kan je baby krijgen?
Voor een eerste gezamenlijk kind zijn er volgens Service-Public.fr vier mogelijkheden:
- de naam van de vader;
- de naam van de moeder;
- de twee namen samen, in de volgorde die de ouders kiezen;
- één deel van de dubbele naam van een van de ouders.
Er geldt een beperking als een ouder zelf twee namen draagt: elke ouder kan maar één achternaam doorgeven. Het kind krijgt dus nooit vier namen. Er is één uitzondering: een samengestelde naam van vóór 2005 is ondeelbaar en wordt in zijn geheel doorgegeven.
Hoe geef je de naamkeuze door?
De gezamenlijke verklaring van naamkeuze (“déclaration conjointe de choix de nom”)
De keuze wordt vastgelegd op het formulier cerfa nr. 15286. Beide ouders ondertekenen het op dezelfde datum, waarna het document bij de geboorteaangifte aan de ambtenaar van de burgerlijke stand wordt overhandigd. Niets belet je om het al tijdens de zwangerschap in te vullen, zodra de beslissing genomen is.
De gekozen naam wordt alleen in de geboorteakte ingeschreven als de afstamming ten aanzien van beide ouders vaststaat. Voor ongehuwde ouders betekent dit in de praktijk een erkenning door de vader, vóór de geboorte of bij de aangifte.
Een formaliteit om in te plannen voor de eerste dagen
De geboorteaangifte gebeurt binnen 5 dagen na de bevalling, in het gemeentehuis van de geboorteplaats. De verklaring van naamkeuze hoort bij de documenten die je meebrengt, net als de erkenningsakte als die vóór de geboorte is opgemaakt. Ons artikel over de formaliteiten na de geboorte zet de volgorde van alle stappen op een rij.
Het eenvoudigst is om het ondertekende formulier samen met de identiteitsbewijzen in het documentenmapje van je vluchttas te stoppen. Dan hoeft de ouder die de aangifte doet niets te zoeken.
Voor een kind dat in het buitenland is geboren
Als de geboorte bij de lokale autoriteiten is aangegeven, kan de verklaring van naamkeuze worden meegestuurd met de aanvraag tot overschrijving van de akte in de Franse burgerlijke stand. Ze moet uiterlijk binnen 3 jaar na de geboorte worden gedaan.
Wat gebeurt er zonder verklaring van naamkeuze?
Zonder verklaring hangt de regel af van de situatie van de ouders:
- gehuwde ouders: het kind krijgt de naam van de vader;
- ongehuwde ouders: het kind krijgt de naam van de ouder die het als eerste heeft erkend;
- gelijktijdige erkenning door beide ongehuwde ouders: het kind krijgt de naam van de vader.
Niets verklaren komt er dus in de meeste situaties op neer dat je voor de naam van de vader kiest. Dat is geen probleem als je dat wilt. Maar het mag geen vergetelheid zijn.
En als de ouders het niet eens zijn?
De wet voorziet in onenigheid. Een van de ouders meldt dit schriftelijk aan de ambtenaar van de burgerlijke stand, uiterlijk op de dag van de geboorteaangifte. Het kind krijgt dan een dubbele naam, gevormd door de twee namen van de ouders in alfabetische volgorde.
Deze regel voorkomt dat een ouder zijn of haar naam standaard oplegt. Maar hij neemt de ouders ook de controle over de volgorde van de namen af. Beter dus om het vóór de geboorte samen te beslissen dan het alfabet te laten kiezen.
De keuze geldt voor broers en zussen
Dit is het punt dat veel ouders te laat ontdekken. Als beide ouders op de geboorteakte van het eerste kind staan, geldt de voor dat kind gekozen naam ook voor de volgende kinderen van het koppel. Geen keuze maken telt ook als keuze voor de toekomst.
Service-Public.fr vat het zo samen: “De keuze van de naam van een kind kan maar één keer worden gemaakt.” Twee kinderen van dezelfde ouders dragen dus dezelfde achternaam. Verwacht je een tweede kind, dan vind je in ons artikel over het voorbereiden van het oudste kind op de komst van een tweede kindje de rest van die overgang.
Kun je de achternaam van je baby na de verklaring nog wijzigen?
Niet zomaar. De keuze is definitief, behalve in één specifieke situatie die Service-Public.fr beschrijft. Als de vader het kind pas na de geboorteaangifte erkent, kunnen de ouders de naam wijzigen via een gezamenlijke verklaring bij de ambtenaar van de burgerlijke stand.
- Vóór 13 jaar volstaat de gezamenlijke verklaring van de ouders.
- Vanaf 13 jaar moet ook het kind zijn toestemming geven.
- De wijziging wordt in de kantlijn van de geboorteakte vermeld en geldt ook voor de volgende kinderen van het koppel.
Voor de gebruiksnaam (“nom d’usage”), waarmee je in het dagelijks leven een andere naam kunt dragen zonder de burgerlijke stand te wijzigen, gelden aparte regels. Service-Public.fr wijdt er een apart informatieblad aan: lees het voordat je iets onderneemt.
Situaties met andere regels
Het officiële informatieblad vermeldt dat de regels anders zijn voor een vrouwelijk koppel en bij adoptie. Raadpleeg in die situaties rechtstreeks Service-Public.fr of vraag het na bij de dienst burgerlijke stand van je gemeentehuis.
Hoe je er samen over praat vóór de geboorte
Een achternaam raakt aan ieders eigen geschiedenis, en het gesprek kan beladener zijn dan je denkt. Een paar houvasten helpen om het rustig te voeren:
- Praat er vroeg over, op hetzelfde moment als over de voornaam, en niet pas in het ziekenhuis.
- Zeg wat de naam voor jou betekent: een familie, een streek, iets om door te geven, of juist niets bijzonders.
- Denk aan het dagelijks gebruik: een lange dubbele naam schrijf je op elk formulier, op school, bij elke instantie.
- Denk aan broers en zussen: de keuze geldt voor alle kinderen van het koppel.
- Denk aan wat het leven brengt: een scheiding verandert op zich niets aan de naam die in de burgerlijke stand van het kind staat.
Over dat laatste punt: hoe je co-ouderschap tussen twee huizen organiseert, lees je in ons artikel over co-ouderschap met een baby.
De voornaam kies je apart, en dat is de naam die je baby als eerste leert herkennen. Onze richtlijnen over de leeftijd waarop een baby op zijn naam reageert laten zien hoe dat woord in de loop van de maanden het zijne wordt.
Wat je moet onthouden
De achternaam van je baby kan die van de vader zijn, die van de moeder, of beide samen in de gekozen volgorde, waarbij elke ouder maar één naam doorgeeft. De keuze maak je via een gezamenlijke verklaring, die je bij de geboorteaangifte indient. Zonder verklaring krijgt het kind meestal de naam van de vader. Bij gemelde onenigheid krijgt het beide namen in alfabetische volgorde. De keuze wordt maar één keer gemaakt en geldt voor broers en zussen.
Bronnen
- Service-Public.fr, “Choix du nom de famille d'un enfant par son père et sa mère”, informatieblad F10505, gecontroleerd op 6 augustus 2026.
- Service-Public.fr, “Déclaration de naissance”, informatieblad F961, gecontroleerd op 18 juni 2026.
