Wasbare babydoekjes zijn kleine vierkante lapjes stof die je met water bevochtigt om billetjes, handen of gezicht schoon te maken en daarna in de wasmachine wast. Voor een baby die thuis wordt opgevangen, zijn twintig tot dertig stuks genoeg. De keuze hangt vooral af van het materiaal, het formaat en hoe je het wassen organiseert.
Deze gids helpt je kiezen: welke wasbare doekjes je koopt, hoeveel je er nodig hebt, hoe je ze gebruikt bij het verschonen en onderweg, en hoe je ze onderhoudt zonder er je avonden aan kwijt te zijn. Het effect op de huid van de billetjes bespreken we apart, in ons artikel over luieruitslag bij baby's.
Waarom overstappen op wasbare babydoekjes?
Ouders die hiervoor kiezen, noemen meestal drie redenen. De eerste is minder afval: een baby wordt meerdere keren per dag verschoond, en bij elke verschoning gaan vaak meerdere wegwerpdoekjes op. De tweede is controle over wat de huid raakt: een lapje stof en water bevatten geen parfum en geen conserveermiddel. De derde is het budget, zodra de kleine startvoorraad is aangelegd.
Het gezondheidsaspect verdient een toelichting. In 2019 heeft de Agence nationale de sécurité du médicament (ANSM, de Franse geneesmiddelenautoriteit) een etiketvermelding verplicht gesteld op cosmetische producten die niet worden afgespoeld en fenoxyethanol bevatten, een conserveermiddel. Op deze producten moet staan dat ze niet gebruikt mogen worden op de billetjes van kinderen van 3 jaar of jonger. De ANSM noemt doekjes uitdrukkelijk, die heel vaak bij het verschonen worden gebruikt.
Deze maatregel is uit voorzorg genomen. De laatste update die de ANSM publiceerde, in maart 2021, vermeldt een lopend beroep tot nietigverklaring. De praktische regel blijft eenvoudig: lees de ingrediëntenlijst van wegwerpdoekjes en gebruik bij voorkeur water op de billetjes. De andere ingrediënten waar je op moet letten, lees je in onze gids om de juiste babyzeep te kiezen.
Welk materiaal kies je voor wasbare doekjes?
Het materiaal bepaalt de zachtheid, het absorptievermogen en de droogtijd. Geen enkel materiaal is overal perfect: veel ouders eindigen met twee soorten doekjes, een voor het verschonen en een voor gezicht en handen.
Katoenen badstof
Dit is het meest gebruikte materiaal. De lusjes nemen ontlasting goed mee en absorberen veel water. Het kan tegen hete wasbeurten en blijft jarenlang stevig. Het nadeel: het droogt langzamer en kan hard worden als je water kalkrijk is.
Katoenen molton en flanel
Ze zijn vlakker dan badstof en glijden zachter over een geïrriteerde huid. Ze drogen snel en zijn makkelijk op te bergen. Ze zijn heel geschikt voor pasgeborenen, van wie de ontlasting vloeibaar en makkelijk te verwijderen is.
Katoenen hydrofielstof
Dun, soepel en heel snel droog: meerlaagse hydrofielstof voelt prettig aan op het gezicht. Het houdt de dikkere ontlasting die komt met de overstap op vaste voeding minder goed vast.
Bamboeviscose
Heel zacht en absorberend, en vaak verkocht in een mix met katoen. Het slijt sneller dan puur katoen en kan minder goed tegen hoge temperaturen. Lees het wasetiket voordat je koopt.
Textiellabels
Een textiellabel geeft aan dat een eindproduct is getest op een lijst van stoffen. Het zegt niets over zachtheid of duurzaamheid. Onze gids over certificeringen van babyproducten legt uit wat elke vermelding echt garandeert.
Formaat, vorm en naden: de details die tellen
- Het formaat: een vierkant van ongeveer 15 tot 20 cm per zijde is genoeg voor een verschoning zonder stof te verspillen. Is het kleiner, dan heb je er twee nodig.
- De randen: een strakke lockzoom of een dubbele zoom voorkomt rafelen na tientallen wasbeurten.
- Dubbelzijdig: een badstofkant om schoon te maken en een gladde kant om af te drogen, op hetzelfde doekje.
- De kleur: middentinten verbergen vlekken beter dan helder wit.
- De dikte: te dik en het doekje droogt slecht; te dun en de ontlasting komt erdoorheen.
Hoeveel wasbare doekjes heb je nodig?
De berekening begint bij het aantal verschoningen en hoe vaak je wast. Een pasgeborene wordt vaak verschoond, soms acht keer per dag of meer. Meestal gebruik je een tot twee doekjes per verschoning.
- Om de dag wassen: 20 tot 30 doekjes voor het verschonen.
- Drie keer per week wassen: 30 tot 40 doekjes.
- Gezicht en handen: een stuk of tien extra, apart bewaard.
- Luiertas: 4 tot 6 al bevochtigde doekjes in een waterdicht doosje.
Begin liever met een kleine set en vul na twee weken aan. Wat je echt nodig hebt, hangt sterk af van de stoelgang van je kindje en van de was die je toch al draait.
Zo gebruik je wasbare doekjes bij het verschonen
De eenvoudigste methode is het doekje op het moment van verschonen nat te maken met lauw kraanwater. Om tijd te besparen maken sommige ouders 's ochtends een doos vochtige doekjes klaar voor de hele dag.
Wees voorzichtig met zelfgemaakte mengsels. In recepten die rondgaan, worden etherische oliën of zeep aan het water toegevoegd. Etherische oliën worden niet aangeraden op de huid van baby's, en zeep die niet wordt afgespoeld, blijft op de billetjes achter. Gewoon water volstaat bij verreweg de meeste verschoningen.
Een vochtig doekje dat dagenlang in een gesloten doos is vergeten, kan gaan stinken en schimmelen. Ververs het water elke dag en laat de doos open drogen.
Hoe was je wasbare doekjes?
Het wassen is het echte nadeel van deze keuze. Een duidelijke aanpak voorkomt geurtjes en vlekken.
- Verwijder ontlasting boven de wc als die vast is.
- Bewaar ze droog in een emmer met deksel of een gecoate stoffen zak, zonder ze lang te laten weken.
- Was ze koud voor of spoel ze om te voorkomen dat vlekken zich vastzetten.
- Was op 40 of 60 °C volgens het etiket, met het gebruikelijke babywasmiddel en zonder wasverzachter.
- Laat ze aan de lucht drogen, het liefst in de zon, die vlekken bleekt.
Wasverzachter vermindert het absorptievermogen van de stof: je kunt hem beter weglaten. De keuze van wasmiddel en temperatuur lees je in ons artikel over babykleding wassen. Gezinnen die al wasbare luiers gebruiken, wassen doekjes en luiers gewoon samen.
Wasbare of wegwerpdoekjes: hoe kies je?
Er is niet één juist antwoord. De keuze hangt af van je woning, je wasmachine en de opvang van je kind.
- Wasbare doekjes passen bij je als je toch al om de dag een wasje draait en een kraan dicht bij de verzorgingstafel hebt.
- Wegwerpdoekjes blijven handig op reis, bij familie of in de kinderopvang, die vaak eigen regels heeft.
- Het gangbare compromis: wasbaar thuis, een paar ongeparfumeerde wegwerpdoekjes in de tas voor onverwachte situaties.
Gooi een wegwerpdoekje nooit in de wc, ook niet als de verpakking zegt dat het biologisch afbreekbaar is. Sinds 2021 schrijft de Europese regelgeving over plastic voor eenmalig gebruik een markering voor op vochtige doekjes die plastic bevatten. Die markering wijst op de aanwezigheid van plastic en de gevolgen voor het milieu.
Wasbare doekjes tijdens de zindelijkheidstraining
De doekjes zijn niet alleen bedoeld voor het verschonen van baby's. Als je kindje op het potje begint te gaan, is een vochtig doekje een handige aanvulling op wc-papier. Bewaar de doekjes naast het meegroeiende potje, in een apart doosje dat alleen daarvoor bedoeld is.
Ze zijn ook handig voor een snelle wasbeurt zonder bad. In ons artikel over je baby wassen zonder badje lees je hoe je die wasbeurt met een washandje stukje voor stukje aanpakt.
Wat kosten wasbare doekjes?
Een set van twintig tot dertig doekjes is een bescheiden eerste aankoop, temeer omdat je ze zelf kunt knippen uit een oud badstof hoeslaken of een handdoek. De echte kosten zitten ergens anders: water, stroom en de tijd voor het wassen. Die zijn laag als de doekjes meegaan met een was die je toch al zou draaien.
Daarna kun je ze gebruiken voor een tweede kindje en later als poetsdoek. Ze horen thuis op een minimalistische geboortelijst, naast de paar onmisbare verschoonspullen.
Kort samengevat
- Katoenen badstof voor het verschonen, hydrofielstof of molton voor het gezicht.
- Twintig tot dertig doekjes als je om de dag wast.
- Gewoon water volstaat, zonder etherische olie of zeep die niet wordt afgespoeld.
- Wassen op 40 of 60 °C, zonder wasverzachter, drogen aan de lucht.
- Een paar ongeparfumeerde wegwerpdoekjes blijven handig als reserve, maar nooit in de wc.
Bronnen
- ANSM, “Les produits cosmétiques non rincés contenant du phénoxyéthanol ne doivent pas être utilisés sur les fesses des enfants de 3 ans ou moins”, gepubliceerd op 20-03-2019, bijgewerkt op 14-03-2021.
- ANSM, “Concentration de phénoxyéthanol dans les produits cosmétiques : information actualisée”, update van 14-03-2021.
- Richtlijn (EU) 2019/904 van 5 juni 2019 betreffende de vermindering van de effecten van bepaalde kunststofproducten op het milieu, en Uitvoeringsverordening (EU) 2020/2151 over de markering van de betrokken producten.
